Campagne 'Zoek De Verschillen'

Twee producten lijken identiek, maar zijn het niet. Zien voorbijgangers het verschil?

FAQ: Jouw vragen over pesticiden en biologisch

Staat het antwoord dat je zoekt over pesticiden of biologische voeding hier niet bij? Laat het ons weten via Sarah-Manon@robinfoodcoalition.com, we horen graag van je. 

Over pesticiden & gezondheid

Pesticiden worden toch goedgekeurd door de overheid? Wat is dan het probleem? 

Het klopt dat middelen worden toegelaten, maar de testmethodes zijn vaak verouderd. Er wordt bijvoorbeeld nauwelijks gekeken naar het 'cocktaileffect': de optelsom van verschillende middelen die je tegelijk binnenkrijgt. Bovendien worden hormoonverstorende effecten vaak niet volledig meegenomen. Wij vinden dat je als consument niet zou moeten wachten op strengere wetgeving, maar vandaag al de regie kunt pakken door voor gifvrij te kiezen. Daarnaast, voorkomen is beter dan genezen! 

Zijn die kleine hoeveelheden pesticiden echt schadelijk voor mij? 

Hoewel individuele stoffen vaak onder de wettelijke limiet blijven, maken veel mensen zich terecht zorgen over de lange termijn en de stapeling van stoffen. Vooral voor kwetsbare groepen, zoals zwangere vrouwen en jonge kinderen, adviseren toxicologen vaak uit voorzorg de strengste normen te hanteren. In biologische voeding zijn deze chemische resten simpelweg afwezig. Dat geeft rust.

Welke specifieke gezondheidsrisico’s zijn er gelinkt aan pesticiden?

De wetenschappelijke bewijslast groeit snel. Blootstelling aan bepaalde landbouwgifstoffen wordt door neurologen in verband gebracht met een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson. Ook zijn er sterke aanwijzingen voor een link met verschillende vormen van kanker, waaronder het non-hodgkinlymfoom (een vorm van lymfeklierkanker). Het verontrustende is dat we vaak pas achteraf ontdekken hoe schadelijk een stof is, terwijl de impact op ons zenuwstelsel en hormoonhuishouding onomkeerbaar kan zijn. Kiezen voor biologisch is daarom een preventieve keuze voor je eigen lange-termijn gezondheid.

Kan ik pesticiden er niet gewoon afwassen of schillen? 

Wassen is altijd goed, maar het is helaas geen wondermiddel. Veel moderne pesticiden zijn 'systemisch', wat betekent dat ze in de plant trekken. Je wast ze er dus niet zomaar af. Schillen helpt bij sommige producten, maar daarmee gooi je ook de belangrijkste vitamines weg. De enige manier om zeker te weten dat je geen chemische pesticiden binnenkrijgt, is door ze bij de bron te vermijden: kies biologisch.

Ik woon in de stad, heb ik dan wel last van die pesticiden?

Jazeker. Onderzoek laat zien dat residuen van pesticiden zelfs in huisstof in de stad en in natuurgebieden worden gevonden. Het is een probleem van ons hele ecosysteem. Door biologisch te kopen, zorg je dat er minder van deze stoffen in de omloop komen voor ons allemaal.

Zitten er pesticiden in mijn drinkwater?

Waterbedrijven moeten steeds harder werken om ons water schoon te houden. De kosten voor het wegfilteren van landbouwgif stijgen, en dat zie je terug op je eigen rekening. Biologische landbouw vervuilt de bron niet, wat uiteindelijk de goedkoopste (en meest gezonde) oplossing is voor iedereen.

Is biologisch ook beter voor de boer zelf?

Ja, op twee cruciale vlakken; gezondheid en vakmanschap!

Ten eerste is er de directe veiligheid. Boeren en landbouwmedewerkers zijn de eersten die in contact komen met gewasbeschermingsmiddelen. In de gangbare landbouw, zeker buiten Europa (denk aan de mandarijnen of thee uit de test), worden middelen gebruikt die in verband worden gebracht met ernstige aandoeningen zoals Parkinson en verschillende vormen van kanker. Een biologische boer werkt in een gifvrije omgeving; dat is een gezondere werkplek voor de boer, zijn gezin en zijn medewerkers.

Ten tweede gaat het over vrijheid in het vak. Bijna elke boer, biologisch en gangbaar, houdt zielsveel van zijn land en zijn dieren. Geen enkele boer spuit voor zijn plezier met gif. Echter, in het gangbare systeem zitten veel boeren 'vast'. Ze werken met flinterdunne marges en een enorme druk om tegen de laagste prijs te produceren. Hierdoor is het voor hen extreem moeilijk om te stoppen met chemische hulpmiddelen; het risico op een mislukte oogst is simpelweg te groot om zelf te dragen.

Waarom praten jullie over het aantal verschillende pesticiden en niet alleen over de hoeveelheid? 

Omdat we onvoldoende weten over hoe verschillende stoffen op elkaar reageren in ons lichaam (het cocktaileffect). Op 1 gangbaar zakje thee kunnen soms wel 24 verschillende middelen zitten. In de biologische teelt is dit aantal nul. Dat verschil vinden wij relevanter dan rekenen met 'veilige' marges.

Over de campagne ‘Zoek de verschillen’

Heeft mijn individuele keuze in de supermarkt echt wel invloed? 

Absoluut. Elke keer dat jij een biologisch product scant bij de kassa, stuur je een signaal naar de supermarkt en de boer. Supermarkten vullen hun schappen op basis van data: waar vraag naar is, wordt ingekocht. Als wij massaal kiezen voor het bio, dwingen we het systeem om te veranderen. Jij bent als consument de mede-architect van ons landschap. 

Waarom focussen jullie je specifiek op pesticiden? 

Uit onderzoek blijkt dat 80% van de Nederlanders zich zorgen maakt over pesticiden, maar dat slechts een fractie weet dat biologisch de oplossing is om deze te vermijden. We willen het onzichtbare (pesticiden) zichtbaar maken en laten zien dat je in de supermarkt een directe keuze hebt voor een gezonder en duurzamer systeem.

Waarom gebruiken jullie een mandarijn als voorbeeld? Die pel je toch?

Pellen helpt, maar lost het grotere probleem niet op. De pesticiden die op de schil zitten, komen tijdens het telen terecht in onze bodem, het grondwater en de lucht. Bovendien krijg je via je handen tijdens het pellen alsnog resten binnen. Door biologisch te kopen, bescherm je dus niet alleen jezelf, maar ook de natuur waar die mandarijn is gegroeid.

Is dit niet gewoon een bangmaak-campagne?

Integendeel, dit is een 'empowerment-campagne'! Een campagne die alleen maar zou waarschuwen zonder een uitweg te bieden, zou mensen machteloos achterlaten. Wij doen het tegenovergestelde: we laten zien dat de oplossing al lang bestaat en simpelweg in het supermarktschap ligt. Door de feiten op tafel te leggen, geven we de regie terug aan de consument. In plaats van passieve deelnemers aan een onvrijwillig chemisch experiment, worden mensen actieve architecten van hun eigen gezondheid en een gezonder voedselsysteem. De boodschap is dus vooral hoopvol: je hebt met elke aankoop de kracht om de verborgen rekening van het gangbare systeem te weigeren en te kiezen voor een bewezen veilig alternatief.

Waar komen de cijfers over die 'pesticiden-cocktails' vandaan? 

Wij baseren onze feiten onder andere op de officiële monitoringgegevens van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Zij voeren jaarlijks duizenden controles uit op groente, fruit en andere levensmiddelen. Wil je precies weten welke residuen er op jouw eten gevonden worden? Bekijk dan de meest recente rapportages op de website van de NVWA. Je zult zien dat de verschillen tussen gangbaar en biologisch daar zwart-op-wit bevestigd worden.

Over de keuze voor biologisch

Wat maakt biologisch nou echt anders? 

Biologisch is een wettelijk beschermd systeem. Een biologische boer werkt met de natuur in plaats van ertegen. Dat betekent: geen chemische pesticiden, geen kunstmest, meer ruimte voor dieren en een gezonde, levende bodem. Het is het enige systeem waarbij onafhankelijke controleurs (zoals Skal) garanderen dat wat je koopt, ook echt puur is.

Hoe herken ik een echt biologisch product?

Heel simpel: zoek naar het 'groene blaadje' (het EU-biokeurmerk). Alleen producten die aan de strengste wettelijke eisen voldoen en streng gecontroleerd worden, mogen dit logo dragen. Zoek de verschillen, vind het blaadje!

Biologisch eten is vaak duurder. Hoe kijken jullie daarnaar? 

Eigenlijk is biologisch niet te duur, maar is gangbaar eten 'kunstmatig' goedkoop. De kosten van vervuild drinkwater, een uitgeputte bodem en verlies aan biodiversiteit zie je nu niet terug op het bonnetje van de supermarkt, maar we betalen ze wel via onze belastingen en onze gezondheid. Biologisch is een investering in een houdbaar systeem. Wil je hier meer over weten? Bekijk dan ons rapport The Hidden Bill hier! 

Wat kan ik doen als mijn supermarkt weinig biologisch aanbod heeft? 

Jouw stem telt. Supermarkten reageren heel direct op de vraag van de klant. Je kunt de bedrijfsleider vragen naar meer biologische opties of specifiek kiezen voor de biologische producten die er wel liggen. Hoe vaker die producten uitverkocht raken, hoe groter het schap wordt. Daarnaast kun je kijken naar lokale bio-boeren, markten of abonnementskratten om direct de bron te steunen.

Mede mogelijk gemaakt door onze bondgenoten: