Versnelling Naar 15% Bio Landbouwareaal in 2030: De 15%-Club
Waarom deze versnelling nodig is
Nederland behoort tot de landen met het kleinste aandeel biologisch areaal binnen de EU. Waar landen als Oostenrijk en Denemarken in de afgelopen decennia grote stappen hebben gezet, blijft Nederland achter. Ondertussen worden de ecologische grenzen steeds zichtbaarder: stikstofuitstoot, biodiversiteitsverlies, watervervuiling en klimaatimpact vragen om een radicale omslag in ons voedselsysteem.
Biologische landbouw levert aantoonbare maatschappelijke meerwaarde op: betere bodemkwaliteit, schoner water, meer biodiversiteit, lagere emissies en gezonder voedsel. Toch ontbreekt het nog aan een duidelijke route om vraag en aanbod snel op te schalen en boeren zekerheid te geven om over te stappen.
Daarom werkt de 15%-Club aan een aanpak die niet blijft hangen in plannen en visies, maar concrete afspraken en omschakeling centraal zet.
De hefboomstrategie: van productgroepen naar concrete deals
De kern van onze aanpak is het werken met hefbomen: productgroepen en ketenpartijen die in korte tijd veel impact kunnen maken. Denk aan zuivel, aardappelen, peen, uien en peulvruchten. Door in te zetten op producten met een groot areaal, beperkte prijsverschillen en sterke ketenstructuren, kunnen we versnellen waar het het meest nodig is.
Onze strategie verloopt in drie stappen:
1. Hefbomen identificeren – we brengen in kaart welke productgroepen en ketens de grootste potentie hebben voor snelle groei.
2. Coalities vormen – per productgroep bouwen we een samenwerkingsverband van boeren, verwerkers, retailers, foodservice en kennispartners.
3. Convenanten sluiten – we leggen concrete afspraken vast over areaal, inkoopvolumes, prijsgaranties, begeleiding en communicatie.
Door meerdere coalities parallel op te bouwen, ontstaat een lerende en opschaalbare aanpak die bijdraagt aan de nationale doelstelling van 15% biologisch areaal in 2030.
Hoe we werken
Het programma is opgezet in drie fasen, met duidelijke mijlpalen en evaluatiemomenten:
1. Oriëntatie en structuurontwikkeling (2025–2026)
Ontwikkelen van de hefboom-matrix en eerste verkenningen met retail, foodservice en A-merken.
Toetsing van convenantideeën bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Opstart van coalities en taakgroepen per productgroep.
2. Dealvorming en ketenactivering (2026–2027)
Sluiten van de eerste convenanten en afspraken met boeren en afnemers.
Ontwikkelen van roadmaps voor omschakeling en het borgen van prijsgaranties en afzetzekerheid.
Communicatiecampagnes en kennisdeling om bredere betrokkenheid te creëren.
Opschaling en borging (2027–2028)
Verdere uitbreiding van convenanten naar nieuwe productgroepen en ketens.
Integratie in beleid, brancheafspraken en financieringsmodellen.
Evaluatie van de bijdrage aan de 15%-doelstelling en voorbereiding van vervolgstappen richting 2030.
Wat het oplevert
Aan het einde van het traject willen we dat:
180.000 hectare extra is omgeschakeld naar biologische landbouw.
Supermarkten, foodservicepartijen en A-merken zich hebben gecommitteerd aan langjarige inkoop en prijsgaranties.
Boeren toegang hebben tot ondersteuning, kennis en begeleiding voor omschakeling.
Het biologische aanbod zichtbaar is in supermarktschappen, out-of-home locaties en communicatie naar consumenten.
Er een breed gedragen set convenanten ligt, getoetst door de ACM en verankerd in de sector.
Een gezamenlijke beweging
De 15%-Club werkt nadrukkelijk samen met bestaande netwerken zoals Bionext, RVO, Stichting Demeter, Questionmark en het Louis Bolk Instituut. We bouwen voort op initiatieven die al lopen, maar voegen daar snelheid, focus en samenwerking over ketens heen aan toe.
Met een ondernemende en resultaatgerichte aanpak willen we biologische landbouw niet langer zien als niche, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van ons voedselsysteem.