Campagne 'Zoek De Verschillen'

ma 16 mrt 2026

Chemische pesticiden blijven niet achter op het land; ze komen in ons water, onze bodem en uiteindelijk in ons eigen lichaam terecht. Het is tijd om de regie over je eigen gezondheid en ons voedselsysteem terug te pakken. Want jij, de consument, bent mede-architect van ons voedselsysteem! Bekijk hieronder hoe we de straat op gingen om de onzichtbare realiteit zichtbaar te maken. Ontdek daarnaast de vele andere voordelen van biologisch voor jou, onze wereld en krijg direct antwoord op al je vragen over deze campagne.

''Mij niet bellen met die pesticiden!''

Je speurt de schappen af voor je wekelijkse boodschappen. Vaak zie je twee producten liggen die precies hetzelfde lijken: de ‘normale’ variant en de biologische. Op het eerste gezicht zie je geen verschil, dus kies je automatisch voor de 'normale'.

Maar dat verschil is er wel.

In veel van die ‘normale’ producten zit een cocktail aan chemische pesticiden. Hoe normaal vinden we dat eigenlijk? Terwijl jij denkt gezond te eten, krijg je ongemerkt middelen binnen die gelinkt worden aan risico’s voor je gezondheid en voor onze leefomgeving.

Gelukkig is er goed nieuws! Er bestaat een garantielabel waarbij het gebruik van chemische pesticiden bij wet verboden is. Kiezen voor biologisch is in de eerste plaats een bewuste voorzorgsmaatregel voor je eigen gezondheid.

Maar de impact van jouw keuze stopt niet bij de rand van je eigen bord. Achter dat kleine groene blaadje op de verpakking gaat namelijk een wereld aan voordelen schuil. Gezond eten op je bord, start met een gezonde bodem!

Het begint onder je voeten

Onder je voeten leeft een wereld die groter is dan je denkt. In 1 handvol gezonde grond zitten meer micro organismen dan er mensen op aarde zijn. Biologische landbouw voedt dit bodemleven met compost, groenbemesters en vruchtwisseling. Zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen blijft de bodem luchtig, vruchtbaar en rijk aan organische stof. Zo kan hij water vasthouden, koolstof opslaan en planten op een natuurlijke manier voeden.

En dan komt het landschap tot leven

Een gezonde bodem vormt de basis voor een landschap vol soorten. Biologische boeren versterken dat met bloemenranden, houtwallen en gevarieerde teelten. Omdat er geen synthetische pesticiden worden gebruikt, blijven insecten, vogels en natuurlijke vijanden van plagen behouden. Dat zorgt voor betere bestuiving, minder plaagdruk en een ecosysteem dat zichzelf in balans houdt.

Waar het water weer schoon kan stromen

Een bodem met veel organische stof werkt als een spons: hij vangt regen op en geeft het geleidelijk af. Doordat biologische landbouw geen chemische middelen of kunstmest gebruikt, spoelen er minder schadelijke stoffen uit naar sloten en grondwater. Het resultaat is schoner water en een landschap dat beter bestand is tegen zowel droogte als hevige regen.

De bodem die meewerkt aan het klimaat

Gezonde bodems slaan koolstof op en verminderen zo CO₂ in de lucht. Biologische landbouw stimuleert dit door minder bodemverstoring, meer organische stof en het vermijden van kunstmest, waarvan de productie veel energie vraagt. Ook landschapselementen zoals bomen en kruidenrijke graslanden dragen bij aan een klimaatbestendig landbouwsysteem.

Waar dieren weer dier mogen zijn

In de biologische veehouderij krijgen dieren meer ruimte, toegang tot buiten en biologisch voer. Ze kunnen grazen, wroeten of scharrelen zoals ze van nature doen. Preventieve antibiotica zijn verboden; gezondheid komt uit goede voeding, frisse lucht en lagere bezettingsgraad. Dat leidt tot minder stress, gezondere dieren en een respectvolle omgang met leven.

En uiteindelijk belandt het bij jou op tafel

Wat begon in een levende bodem, eindigt in jouw keuken. Voedsel dat voortkomt uit een systeem dat bodem, water, lucht, biodiversiteit en dierenwelzijn versterkt. Biologische producten bevatten minder residuen van bestrijdingsmiddelen en zijn rijker aan essentiële voedingsstoffen. Door biologisch te kiezen ondersteun je voedsel dat met zorg voor mens, dier en natuur is geproduceerd.

De Nationale Piskijker

Het onzichtbare in kaart: De plastest van Geraldine

Weten wat je lichaam binnenkomt, is de ultieme vorm van regie. In de voetsporen van Carice van Houten en Anne Marie Jung, liet Geraldine Kemper haar urine testen op glyfosaat om de verborgen realiteit van ons voedselsysteem bloot te leggen.

Waarom specifiek glyfosaat?

Glyfosaat is wereldwijd de meest gebruikte onkruidverdelger. Hoewel er honderden verschillende soorten landbouwgif bestaan, is een brede screening op alle stoffen technisch extreem complex en kostbaar. Door ons te focussen op glyfosaat houden we de test toegankelijk en betaalbaar voor iedereen die zelf inzicht wil krijgen in hun blootstelling.

Bekijk hieronder de video van Geraldine over haar ervaring en de uitslag van de test:

Wil jij ook inzicht in jouw blootstelling aan de meest gebruikte onkruidverdelger ter wereld? Wij helpen je graag op weg.

FAQ: Jouw vragen over pesticiden en biologisch

Over pesticiden & gezondheid

Het klopt dat middelen worden toegelaten, maar de testmethodes zijn vaak verouderd. Er wordt bijvoorbeeld nauwelijks gekeken naar het 'cocktaileffect': de optelsom van verschillende middelen die je tegelijk binnenkrijgt. Bovendien worden hormoonverstorende effecten vaak niet volledig meegenomen. Wij vinden dat je als consument niet zou moeten wachten op strengere wetgeving, maar vandaag al de regie kunt pakken door voor gifvrij te kiezen. Daarnaast, voorkomen is beter dan genezen! Want we weten dat bepaalde pesticiden die ooit waren goedgekeurd voor voedselproductie jaren later alsnog weer zijn verboden vanwege negatieve gezondheidseffecten.

Hoewel individuele stoffen vaak onder de wettelijke limiet blijven, maken veel mensen zich terecht zorgen over de lange termijn en de stapeling van stoffen. Vooral voor kwetsbare groepen, zoals zwangere vrouwen en jonge kinderen, adviseren toxicologen vaak uit voorzorg de strengste normen te hanteren. In biologische voeding zijn deze chemische resten simpelweg afwezig. Dat geeft rust.

De wetenschappelijke bewijslast groeit snel. Blootstelling aan bepaalde landbouwgifstoffen wordt door neurologen in verband gebracht met een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson. Ook zijn er sterke aanwijzingen voor een link met verschillende vormen van kanker, waaronder het non-hodgkinlymfoom (een vorm van lymfeklierkanker). Het verontrustende is dat we vaak pas achteraf ontdekken hoe schadelijk een stof is, terwijl de impact op ons zenuwstelsel en hormoonhuishouding onomkeerbaar kan zijn. Kiezen voor biologisch is daarom een preventieve keuze voor je eigen lange-termijn gezondheid.

Wassen is altijd goed, maar het is helaas geen wondermiddel. Veel moderne pesticiden zijn 'systemisch', wat betekent dat ze in de plant trekken. Je wast ze er dus niet zomaar af. Schillen helpt bij sommige producten, maar daarmee gooi je ook de belangrijkste vitamines weg. De enige manier om zeker te weten dat je geen chemische pesticiden binnenkrijgt, is door ze bij de bron te vermijden: kies biologisch.

Jazeker. Onderzoek laat zien dat residuen van pesticiden zelfs in huisstof in de stad en in natuurgebieden worden gevonden. Het is een probleem van ons hele ecosysteem. Door biologisch te kopen, zorg je dat er minder van deze stoffen in de omloop komen voor ons allemaal.

Waterbedrijven moeten steeds harder werken om ons water schoon te houden. De kosten voor het wegfilteren van landbouwgif stijgen, en dat zie je terug op je eigen rekening. Biologische landbouw vervuilt de bron niet, wat uiteindelijk de goedkoopste (en meest gezonde) oplossing is voor iedereen.

In de biologische landbouw wordt geen gebruik gemaakt van chemische pesticiden. Om plagen te bestrijden wordt voor biologische producten gebruikgemaakt van biologische middelen, zoals natuurlijke vijanden, bacteriën of schimmels. Deze zijn minder belastend voor het milieu en veiliger voor de gebruiker.

Ja, op twee cruciale vlakken; gezondheid en ondernemerschap! Ten eerste is er de directe veiligheid. Boeren en landbouwmedewerkers zijn de eersten die in contact komen met gewasbeschermingsmiddelen. In de gangbare landbouw, zeker buiten Europa (denk aan de mandarijnen of thee uit de test), worden middelen gebruikt die in verband worden gebracht met ernstige aandoeningen zoals Parkinson en verschillende vormen van kanker. Een biologische boer werkt in een gifvrije omgeving; dat is een gezondere werkplek voor de boer, zijn gezin en zijn medewerkers. Ten tweede gaat het over vrijheid in het vak. Bijna elke boer, biologisch en gangbaar, houdt zielsveel van zijn land en zijn dieren. Geen enkele boer spuit voor zijn plezier met gif. Echter, in het gangbare systeem zitten veel boeren 'vast'. Ze werken met flinterdunne marges en een enorme druk om tegen de laagste prijs te produceren. Hierdoor is het voor hen extreem moeilijk om te stoppen met chemische hulpmiddelen; het risico op een mislukte oogst is simpelweg te groot om zelf te dragen.

Omdat we onvoldoende weten over hoe verschillende stoffen op elkaar reageren in ons lichaam (het cocktaileffect). Op 1 gangbaar zakje thee kunnen soms wel 24 verschillende middelen zitten. In de biologische teelt is dit aantal nul. Dat verschil vinden wij relevanter dan rekenen met 'veilige' marges.

Over de campagne ‘Zoek de verschillen’

Absoluut. Elke keer dat jij een biologisch product scant bij de kassa, stuur je een signaal naar de supermarkt en de boer. Supermarkten vullen hun schappen op basis van data: waar vraag naar is, wordt ingekocht. Als wij massaal kiezen voor het bio, dwingen we het systeem om te veranderen. Jij bent als consument de mede-architect van ons landschap.

Integendeel, dit is een 'empowerment-campagne'! Een campagne die alleen maar zou waarschuwen zonder een uitweg te bieden, zou mensen machteloos achterlaten. Wij doen het tegenovergestelde: we laten zien dat de oplossing al lang bestaat en simpelweg in het supermarktschap ligt. Door de feiten op tafel te leggen, geven we de regie terug aan de consument. In plaats van passieve deelnemers aan een onvrijwillig chemisch experiment, worden mensen actieve architecten van hun eigen gezondheid en een gezonder voedselsysteem. De boodschap is dus vooral hoopvol: je hebt met elke aankoop de kracht om de verborgen rekening van het gangbare systeem te weigeren en te kiezen voor een bewezen veilig alternatief.

Uit onderzoek blijkt dat 80% van de Nederlanders zich zorgen maakt over pesticiden, maar dat slechts een fractie weet dat biologisch de oplossing is om deze te vermijden. We willen het onzichtbare (pesticiden) zichtbaar maken en laten zien dat je in de supermarkt een directe keuze hebt voor een gezonder en duurzamer systeem.

Pellen helpt, maar lost het grotere probleem niet op. De pesticiden die op de schil zitten, komen tijdens het telen terecht in onze bodem, het grondwater en de lucht. Bovendien krijg je via je handen tijdens het pellen alsnog resten binnen. Door biologisch te kopen, bescherm je dus niet alleen jezelf, maar ook de natuur waar die mandarijn is gegroeid.

Wij baseren onze feiten op de officiële monitoringgegevens van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De NVWA voert jaarlijks duizenden controles uit op groente, fruit en andere levensmiddelen. Voor onze campagnematerialen gebruiken we de resultaten van alle steekproefsgewijze testen die de NVWA in de meest recent gepubliceerde drie jaar (2022–2024) heeft uitgevoerd. Deze monsters worden genomen in het volledige handelskanaal, waaronder supermarkten, horecagroothandels, distributiecentra, groentespeciaalzaken en bij importcontroles. Wil je precies weten welke residuen er op jouw eten gevonden worden? Of andere producten bekijken? Bekijk dan de meest recente rapportages op de website van de NVWA. Je zult zien dat de verschillen tussen gangbaar en biologisch daar zwart-op-wit bevestigd worden.

Om de onzichtbare impact van pesticiden tastbaar te maken, liet Geraldine haar urine testen op glyfosaat, de meest gebruikte onkruidverdelger ter wereld. We kozen specifiek voor deze stof omdat we vanuit onze eerdere 'Nationale Piskijker' campagne al een sterke samenwerking hebben met een gespecialiseerd lab. Hoewel er veel meer soorten chemische pesticiden zijn, is een brede screening technisch erg complex en duur. Door ons te focussen op glyfosaat houden we de test toegankelijk en betaalbaar voor iedereen. De test geeft inzicht of je in de afgelopen dagen in contact bent geweest met glyfosaat, meestal via voeding, drinkwater of de omgeving. Wil je zelf ook inzicht in jouw blootstelling? Neem dan contact met ons op!

Nee, deze campagne is niet gericht tegen boeren, maar voor transparantie voor de consument. Wij geloven dat iedereen het recht heeft om te weten wat er op en in hun eten zit. Op dit moment is die informatie onzichtbaar. De gangbare boer zit vaak gevangen in een systeem dat vraagt om maximale productie tegen de laagste prijs, waardoor chemische middelen de standaard zijn geworden. Met 'Zoek de Verschillen' laten we zien dat er een alternatief is, de biologische landbouw, waar deze middelen bij wet verboden zijn. We willen de consument de kennis geven om zelf de regie te pakken.

Allereerst, je moet niks! Natuurlijk is volledig biologisch eten voor de aarde en je gezondheid een prachtig doel, maar we begrijpen dat een volledige overstap niet voor iedereen van de ene op de andere dag haalbaar is. Onze boodschap is vooral; elk product telt. Elke keer dat je voor de biologische variant kiest, of dat nu je dagelijkse tros bananen is of de spinazie voor het avondeten, bespaar je je lichaam direct een aantal chemicaliën en zorg je dat er een stukje landbouwgrond minder wordt bespoten. Zie het niet als 'alles of niets', maar als een bewuste verschuiving. Elke stap is winst.

Dat is het laatste wat we willen! Groente en fruit zijn de basis van een gezond leven, daar is geen twijfel over mogelijk. Juist daarom vinden wij het onacceptabel dat deze gezonde producten nu vaak vervuild zijn met chemische cocktails. Onze campagne is niet bedoeld om mensen weg te jagen bij de groenteafdeling, maar om hen de weg te wijzen naar het alternatief. Door te kiezen voor biologisch hoef je namelijk niet te twijfelen, je kunt volop groente en fruit eten zonder de onzichtbare bijsmaak van chemische pesticiden. Biologisch maakt onbezorgd en gezond eten weer de standaard.

Diverse bedrijven, bijv. die zichtbaar zijn op onze landingspagina, hebben bijgedragen aan deze campagne. Daarnaast hebben we ook geld van Fondsen ontvangen. Deze fondsen ondersteunen initiatieven die bijdragen aan een meer duurzame vorm van landbouw.

We vinden het belangrijk dat de consument de regie over zijn/haar aankopen kan nemen. En daarvoor is het belangrijk dat je goed geïnformeerd bent. We delen deze publiek beschikbare data daarom op een toegankelijke manier. Aan jou daarna de keuze.

Over de keuze voor biologisch

Biologisch is een wettelijk beschermd systeem. Een biologische boer werkt met de natuur in plaats van ertegen. Dat betekent: geen chemische pesticiden, geen kunstmest, meer ruimte voor dieren en een gezonde, levende bodem. Het is het enige systeem waarbij onafhankelijke controleurs (zoals Skal) garanderen dat wat je koopt, ook echt puur is.

Heel simpel: zoek naar het 'groene blaadje' (het EU-biokeurmerk). Alleen producten die aan de strengste wettelijke eisen voldoen en streng gecontroleerd worden, mogen dit logo dragen. Zoek de verschillen, vind het blaadje!

Dat klopt, aan de kassa is de prijs van biologisch vaak hoger. Dat komt omdat de manier van produceren fundamenteel anders is. Waar de gangbare landbouw kiest voor maximale snelheid en massa, kiest biologisch voor kwaliteit en zorg voor de omgeving. Dat brengt vier concrete kostenverschillen met zich mee: Meer vakmanschap en arbeid: Omdat biologische boeren geen chemische pesticiden gebruiken, wordt onkruid vaak handmatig of mechanisch verwijderd. Dat kost simpelweg veel meer tijd en menskracht. Ruimte voor de natuur: In de biologische landbouw groeien gewassen in hun eigen tempo, zonder kunstmest. De opbrengst per hectare is daardoor vaak lager. Omdat de boer minder stuks van hetzelfde land haalt, worden de kosten over minder producten verdeeld. Strenge controles: Biologisch is een beschermde term. Om het 'groene blaadje' te mogen voeren, wordt de hele keten (van de bodem tot het schap) streng gecontroleerd en gecertificeerd. Die transparantie en garantie op gifvrij eten brengen extra kosten met zich mee. De werkelijke prijs: Eigenlijk is gangbaar eten 'kunstmatig' goedkoop. De schade aan ons drinkwater, de bodem en onze gezondheid zie je nu niet terug op het bonnetje, maar betalen we later als samenleving terug. Wat goed is voor de aarde is daarom duurder dan reguliere producten. Je investeert direct in een systeem dat de aarde niet uitput, maar gezond houdt voor de toekomst. Wil je meer weten over die verborgen kosten? Bekijk dan ons rapport The Hidden Bill!

We begrijpen dat de prijs aan de kassa voor veel mensen een drempel is, zeker nu alles duurder wordt. Toch wordt de keuze voor biologisch steeds toegankelijker. Waar het vroeger alleen in speciaalzaken lag, hebben vrijwel alle supermarkten, inclusief discountformules, inmiddels een breed en betaalbaar biologisch assortiment. Vaak zijn de basisproducten, zoals havermout, eieren of appels, bij een supermarkt nauwelijks duurder dan de gangbare variant. Bovendien is biologisch een investering in preventie. Je kiest voor voeding zonder chemische pesticiden, wat op de lange termijn de beste zorg is voor je eigen lichaam. Door slimme menu keuzes, bijvoorbeeld door vaker te kiezen voor seizoensproducten, is biologisch vaak al snel een stuk haalbaarder dan gedacht!

Jouw stem telt. Supermarkten reageren heel direct op de vraag van de klant. Je kunt de bedrijfsleider vragen naar meer biologische opties of specifiek kiezen voor de biologische producten die er wel liggen. Hoe vaker die producten uitverkocht raken, hoe groter het schap wordt. Daarnaast kun je kijken naar lokale bio-boeren, markten of abonnementskratten om direct de bron te steunen.

Contact

Blijf niet met je vragen zitten! Staat het antwoord dat je zoekt over pesticiden of biologische voeding hier niet bij? Laat het ons weten via Sarah-Manon@robinfoodcoalition.com, we horen graag van je.

Mede mogelijk gemaakt door: